Jheronimus' stijl

Jheronimus’ unieke kracht is zijn verbeelding. Al vijf eeuwen weet hij bewonderaars wereldwijd te boeien met zijn onnavolgbare blik op het middeleeuwse leven, met zijn eigenzinnige symboliek vol fantasieën en raadsels.

 

Rond 1500 komt een aantal toonaangevende kunstenaars als beeldsnijders, geelgieters en kalligrafen voor opdrachten naar ‘s-Hertogenbosch. Het is er tot dan toe karig gesteld met de kunsten; op het gebied van de schilderkunst heeft alleen atelier Van Aken er enig niveau, met genie Jheronimus aan het roer. Misschien heeft juist die artistiek geïsoleerde ligging van de stad ertoe aan bijgedragen dat Jheronimus er zijn onnavolgbare, eigenzinnige stijl kon ontwikkelen.

 

Jheronimus’ kwaliteiten als schilder variëren. De vogels op Tuin der Lusten bijvoorbeeld zijn van zeer hoog niveau, terwijl het landschap er primitief en oubollig uitziet. De houdingen van zijn figuren ogen nogal stijf, maar de vuren en roken zijn levensecht.

Jheronimus is boven alles een schilder met een enorme verbeeldingskracht. Die al vijf eeuwen zijn publiek weet te boeien met de doordachte manier waarop hij zijn verhalen verbeeldt. Zijn werk is intelligent opgebouwd, intellectueel en verraadt Jheronimus’ voorliefde voor raadsels, een fascinatie die aansluit bij het humanisme van zijn tijd. Maar het is ook geworteld in de volkscultuur, met een voorliefde voor platte humor. Veel van Jheronimus’ symboliek is bovendien ontleend aan de taal, in al haar facetten.

 

Jheronimus’ eigenzinnigheid maakt hem ook tot pionier. Naast zijn ‘boerten’ en humoristische scènes is hij de eerste kunstenaar buiten Italië die de tekening verheft tot een op zichzelf staand kunstwerk. Zijn tekentalent is sowieso fantastisch: Jheronimus’ uitgewerkte tekeningen doen beslist niet onder voor zijn beste schilderijen.

Jheronimus’ typische stijl was en bleef populair, eeuwen lang. Koningen verzamelden zijn schilderijen, maar ook voor de minder rijken waren er volop prenten gebaseerd op zijn werk in omloop.

meer