Blog: Adembenemende catalogus

De catalogus bij de expositie Jheronimus BoschVisoenen van een genie, is adembenemend. Zelden heb ik zo’n mooi verzorgde catalogus gezien en gevoeld. Ik bestudeerde de catalogus direct na mijn bezoek van de expositie: ik kreeg een compleet Bosch-gevoel. Ik begin Jheronimus steeds beter te begrijpen en te waarderen. Complimenten voor de vormgever en drukker, de mensen achter het Mercatorfonds in Brussel.

De catalogus volgt de opzet en de route van de expositie. Het eerste hoofdstuk, de levenspelgrimage, is goed gekozen vanwege de overgang van Middeleeuwen naar de Renaissance. Bosch staat in twee werelden. Je weet waarvoor hij kiest. Hij draagt in zich de Moderne Devotie. Je bent zelf verantwoordelijk voor je doen en laten, je maakt keuzes, waarvoor je wordt afgerekend. De panelen van de Landlopertriptiek en de Hooiwagen houden de ‘kijkers’ een spiegel voor: als je de panelen ‘leest’, dan weet je wat je kunt kiezen en wat de gevolgen zijn.

Jheronimus Bosch in de stad ’s-Hertogenbosch laat de verbinding zien tussen de panelen en de leefomgeving van de schilder. Fraai is het verband tussen het paneel van Johannes de Evangelist op Patmos en de prent van Johannes in het in Den Bosch gedrukte aflatenboekje.
Het lijdensverhaal van Christus is een belangrijk thema in het oeuvre van Bosch. De boodschap van de lijdende Christus en van zondaars die hem pijnigen, komt steeds terug in zijn panelen. De tekeningen van Bosch laten het bijzondere en geniale talent zien; je nadert hem echt, wanneer je de in de catalogus uitvergrootte details ziet. De tekeningen op de expositie zijn wat formaat betreft klein en soms moeilijk te zien, maar in de catalogus komen ze vergroot tot hun recht. Je ziet Bosch tekenen: trefzeker en helder. Wie de favoriete heiligen van Bosch waren en hoe hij over het einde der tijden dacht, wordt zowel in de expositie als in de catalogus in de laatste zalen mooi verbeeld. Na zoveel indrukken, zoveel panelen en tekeningen ken je de geniale meester beter dan ooit.

Buitenluik Hooiwagen
meer