Blog: De onbekende vrouw achter Jheronimus

Jheronimus Bosch steeg in aanzien door zijn huwelijk. Vanuit de middenstand klom hij op in de hogere burgerstand. Hij trouwde in 1481 met Aleid, dochter van wijlen koopman Goyart van de Meervenne. Vader Antonius van Aken was een jaar daarvoor overleden. Het ouderlijk huis aan de Markt (nu De Kleine Winst nr. 29), waarvan hij voor een vierde deel eigenaar was, stond hij in 1480 af aan zijn oudere broer Goessen.
Jheronimus stond op eigen benen. Hijwerd via zijn vrouw landeigenaar en huizenbezitter. Hij verhuisde naar de overkant van de Markt, naar het pand Ín den Salvatoer (nu schoenenzaak Invito nr. 61). Dit was eigendom van Aleid. In 1477 verhuurde ze nog dit pand, dat via een erfenis van haar grootvader Rutger van Arkel had gekregen.
Aleid was drie jaar ouder dan Jheronimus. Een portret van haar hebben we niet. Het echtpaar Bosch had geen kinderen. Jheronimus overleed in 1516, zijn vrouw Aleid enkele jaren later tussen 1522 en 1523.

Aleid van de Meervenne blijft de onbekende vrouw achter Jheronimus. Zij was door haar familiebezit en netwerk niet onbelangrijk. Jheronimus maakte binnen de Illustre Lieve Vrouwebroederschap carrière en werd in 1488 gezworen broeder. Gemiddeld werden per jaar maar drie gezworenen toegelaten, terwijl het buitenlidmaatschap jaarlijks open stond voor enkele honderden. Dit kan alleen maar betekenen dat de welstand van Jheronimus Bosch aanzienlijk toegenomen moet zijn. De gezworenen die een kruinschering ondergingen, vormden de elite. Ze legden een eed af (gezworen) op de statuten. De gezworenen bestonden deels uit priesters en deels uit patriciërs, welgestelde burgers en grootgrondbezitters. Dit waren schepenen, hoogschouten, bisschoppen, abten en academici, allen met een toppositie in en buiten de stad of aan het hof. Ze troffen elkaar om de zes weken thuis tijdens een exquise, uitgebreide maaltijd. Jeroen maelder ofwel Jheronimus Bosch legde in de zomer van 1488 thuis aan de Markt voor het eerst het laken. Aan tafel zaten toen als eregasten Ghysbrecht van Rode, priester en provisor van Keulen, en een secretaris van de Roomse koning. Later zou hij nog twee maal voor de gezworenen gastheer zijn: in 1499 en 1510.

meer