Blog: Homo-erotiek in de Tuin der Lusten

Het drieluik van Jheronimus Bosch, Tuin der Lusten, is het meest bekende werk. Gary Schwartz noemde het onlangs ‘een werk enig in zijn soort’. Het drieluik is te bewonderen in het Prado te Madrid.

De thematiek van het linker- en het rechterpaneel is duidelijk: het aards paradijs aan de ene kant en de hel aan de andere kant. Het middenpaneel van de Tuin der Lusten roept heel wat vragen op. Je treft hier geen duivels, geen monsters of giftige planten aan. De mensen bedrijven de liefde. Het genot en de vruchtbaarheid staan voorop. Stelt Bosch hier het paradijs voor, wanneer de zondeval niet had plaatsgevonden? Moeten we dit paradijs bij Bosch negatief of positief duiden? Boschkenner Eric de Bruyn uit Antwerpen hield woensdagavond 20 april in het Theater aan de Parade een interessant verhaal over een aantal homo-erotische afbeeldingen en suggesties op dit middenpaneel. Bovenaan in de blauwe bol ontdek je een man die een vrouw betast met daarnaast een achterwerk.

Hij ziet meer details van spelende mannen met een aardbei en staart in een achterwerk. Heel duidelijk is volgens De Bruyn de scene, waar een bloem in het achterwerk van een man wordt gestoken. Dit betekent letterlijk de ontbloeming, die in het Latijn defloratio heette. Dit stond voor ontmaagding. In de tijd van Bosch werden homoseksuele handelingen als zondig veroordeeld. Het middenpaneel was een waarschuwing van Bosch tegen zondig vleselijk leven. De vraag is of Jheronimus vrij was om zijn interpretatie van de Tuin der Lusten vorm te geven. Schilderde hij dit controversiële drieluik in opdracht van Engelbrecht II van Nassau en kreeg hij orders? Het verhaal gaat dat in het Brusselse paleis van Nassau het drieluik van de Tuin der Lusten bewonderd werd op een kolossaal bed waarop meer dan vijftig personen konden liggen. De hoge edellieden stonden bekend als ongeremde nachtbrakers. Bij het zien van de Tuin der Lusten laten we het in het midden, over welke zonde toen gefantaseerd werd.

Een bloem in het achterwerk van een man suggereert een ontmaagding Jheronimus Bosch schildert homo-erotische scenes om het verval in dit paradijs aan te geven.

meer