Blog: Ut mobiele Engelke van de Sint-Jan

Jheronimus Bosch trad in het jaar 1487-1488 toe tot de gezworenen van de Illustre Lieve Vrouwebroederschap. In een bewaard gebleven rekening uit dat jaar betaalde Jeroen maelder voor verteringen en drinkgeld voor de keukenmeiden. Hij gebruikte in het huidige Zwanenbroederschapshuis aan de Hinthamerstraat 94 een maaltijd met de voorname medegezworenen. Een bijzondere eer voor onze schilder, die wellicht met het schilderen van twee panelen voor het altaar van Van Wesel in de Broederschapskapel deze promotie tot gezworene heeft gekregen.

De panelen van Johannes de Doper en Johannes de Evangelist zijn dit jaar teruggekeerd en nu nog in het Noordbrabants Museum te zien. Het Zwanenbroederschapshuis waar Jheronimus de maaltijd gebruikte, staat er nog altijd. Binnenkomend zie je halverwege de trap een schilderij van koningin Juliana, die destijds zwanenbroeder was. Het wapen met de zwaan en de Latijnse spreuk uit de bijbel ‘Sicut lilium inter spinas’ (als een lelie tussen de doornen) komen je tegemoet.

Maandagavond 11 april 2016 hield prof. dr. Willem de Ridder, een futuroloog van de universiteit van Twente, hier een boeiende lezing over de Bossche Belengel: Ut Engelke met mobiele telefoon belt terug. Ut Engelke staat pas sinds 2011 hoog boven op de Sint-Janskerk. De Ridder vergeleek dit engeltje met de engel die in het middenpaneel van de Hooiwagen als enige naar God keek. De rest van de mensheid, rijk en arm, was alleen maar bezig met het verzamelen van hooi (=de materie). De Ridder vindt dat wij nu moeten praten tegen de Belengel van 2011. Deze verzamelt de noden en de gegevens en stuurt deze door naar een nieuw platform, dat wordt gevormd door de bellers. Dit platform (= de Hooiwagen) moet getrokken worden door de mensen van nu in plaats van de demonen uit de tijd van Bosch.

Daarmee scheppen wij een nieuwe wereld, waarvoor wij zelf verantwoordelijk zijn. In de toekomst trekt de overheid zich steeds meer terug, wij zullen zelf de oplossing moeten bedenken. Lopend van het ene naar het andere experiment. Geschokt reageerde het aanwezige publiek, toen De Ridder voorspelde dat onze hersenen, los van de biologische basis, zich nestelen in de cloud. Het internationale hersenonderzoek is daarmee bezig. Dan kan binnenkort de digitale mens met de snelheid van het licht de ruimte verkennen. Op zoek naar God, naar het buitenaardse leven. Zo werd de eerste Bossche monoloog in het Zwanenbroedershuis een prikkelende, sensationele gebeurtenis, gezworene Jheronimus Bosch waardig.

Het schilderij van zwanenbroeder koningin Juliana en het wapen met de zwaan en de Latijnse spreuk Sicut lilium inter spinas. Foto van Gerard Monté.

meer